नमस्कार मित्रांनो,
आम्ही नेहमी तुमच्यासाठी उपयोगी माहिती घेऊन येतो. आजही आमची टीम तुमच्यासाठी शेतजमिनीशी संबंधित महत्त्वाची माहिती घेऊन आली आहे. हा लेख तुम्हाला जमिनीच्या मोजणीसाठी अर्ज कसा करावा, त्यासाठी लागणारे कागदपत्रे, शुल्क आणि या प्रक्रियेचे फायदे याबद्दल सविस्तर माहिती देईल. लेख शेवटपर्यंत वाचा, कारण यातून तुम्हाला तुमच्या हक्काची जमीन सुरक्षित ठेवण्याची सगळी माहिती मिळेल.
जमीन मोजणीसाठी अर्ज कसा करायचा? काय कागदपत्रं लागतात आणि खर्च किती होतो? जाणून घ्या संपूर्ण माहिती!
जमीन मोजणी ही शेतकऱ्यांसाठी आणि मालकांसाठी अत्यंत महत्त्वाची प्रक्रिया आहे. जमिनीच्या सीमांचे निर्धारण अचूकपणे करण्यासाठी मोजणी आवश्यक असते. बऱ्याच वेळा जमिनीच्या सीमांवरून वाद निर्माण होतात, त्यामुळे या मोजणीला प्राधान्य दिलं जातं. आज आपण शेतजमिनीची मोजणी करण्यासाठी अर्ज कसा करायचा, कोणती कागदपत्रं लागतात, आणि यासाठी किती खर्च येतो, हे सविस्तर पाहणार आहोत.
जमीन मोजणीसाठी अर्ज कसा करावा?
जमीन मोजणीसाठी अर्ज भरण्यासाठी सरकारने ऑनलाईन आणि ऑफलाईन अशा दोन्ही सुविधा उपलब्ध करून दिल्या आहेत. ऑनलाईन अर्ज भरण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या ई-मोजणी पोर्टल वर अर्ज करता येतो.
ऑनलाईन अर्ज भरण्याच्या पायऱ्या:
- वेबसाइटला भेट द्या:
https://emojni.mahabhumi.gov.in/ या संकेतस्थळावर जा. - अर्ज निवडा:
मोजणीसाठीचा अर्ज हा “मोजणीसाठी अर्ज” या शीर्षकाखाली उपलब्ध असतो. - माहिती भरा:
- आपला तालुका, जिल्हा आणि गावाचे नाव नमूद करा.
- आपले पूर्ण नाव, पत्ता, पिन कोड, आणि मोबाईल क्रमांक भरा.
- जमिनीच्या गट क्रमांक, वार्ड आणि मोजणीचा प्रकार नमूद करा.
- शुल्क भरा:
मोजणी फी भरल्याचे चलन क्रमांक नमूद करा. - शेजारील जमिनीची माहिती भरा:
जमिनीच्या चारी बाजूंच्या मालकांची नावे आणि पत्ते नमूद करा (उदा. उत्तर, दक्षिण, पूर्व, पश्चिम). - कागदपत्रे अपलोड करा:
अर्जासोबत आवश्यक कागदपत्रांचे स्कॅन केलेले दस्तऐवज अपलोड करा. - अर्ज सबमिट करा:
शेवटी अर्जदाराची सही किंवा अंगठा जोडून अर्ज सबमिट करा.
ऑफलाइन अर्ज प्रक्रिया
तुम्ही स्थानिक तहसीलदार कार्यालय किंवा तालुका भूमापन अधिकारी कार्यालयात जाऊन अर्ज करू शकता. अर्ज सादर करताना खालील माहिती द्यावी लागते:
- आपले नाव, पत्ता, गावाचे नाव
- जमिनीचा गट क्रमांक
- ७/१२ उताऱ्यातील माहिती
- शेजारील जमीनधारकांची नावे
अर्जासाठी लागणारी कागदपत्रे
जमीन मोजणीसाठी काही महत्त्वाची कागदपत्रं आवश्यक असतात. ही कागदपत्रं तुम्ही तयार ठेवा:
- ताज्या ७/१२ उताऱ्याची प्रत (3 महिने जुनी असावी)
- मोजणी फी भरल्याचे चलन (रसीद)
- मिळकत पत्रिका (आवश्यक असल्यास)
- शेजारील जमीनधारकांची माहिती
मोजणी शुल्क किती असते?
जमीन मोजणीसाठी शुल्क हे मोजणीच्या प्रकारानुसार ठरते.
- साधी मोजणी: ₹1,000 (साधारण 6 महिने कालावधी)
- तातडीची मोजणी: ₹2,000 (3 महिने कालावधी)
- अतितातडीची मोजणी: ₹3,000 (2 महिने कालावधी)
अर्जासोबत जोडायची कागदपत्रं
मोजणी अर्ज पूर्ण करण्यासाठी ही कागदपत्रं जोडावी लागतात:
- भरलेला अर्ज
- मोजणी फी भरल्याचे चलन
- ३ महिन्यांतील ताज्या मिळकत पत्रिकेची प्रत
- ७/१२ उताऱ्यातील नोंदींच्या प्रती
ई-मोजणी प्रणालीचे फायदे
सरकारने सुरू केलेली ई-मोजणी प्रणाली ही शेतकऱ्यांसाठी उपयोगी ठरते. तिच्या प्रमुख फायद्यांमध्ये:
- ऑनलाईन अर्ज: प्रक्रिया घरबसल्या करता येते.
- स्थिती तपासणी: अर्जाची प्रगती तपासता येते.
- वेळेची बचत: अर्ज सादर करण्यापासून मोजणी पूर्ण होईपर्यंत जलद सेवा उपलब्ध होते.
- पारदर्शकता: सर्व प्रक्रिया संगणकीकृत असल्याने कोणताही गैरप्रकार होण्याची शक्यता नसते.
जमिनीची मोजणी कधी करावी?
जमिनीच्या सीमांबाबत वाद असतील, किंवा सातबारा उताऱ्यातील नोंदी चुकीच्या असतील, तर जमिनीची मोजणी करणे गरजेचे ठरते. मोजणीमुळे सीमारेषा स्पष्ट होतात आणि भविष्यातील वाद टाळता येतात.
मोजणी अहवालाची महत्त्वाची माहिती
मोजणी प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर अधिकृत मोजणी अहवाल दिला जातो. हा अहवाल तुमच्या जमिनीचा सध्याचा नकाशा आणि सीमारेषा दाखवतो. भविष्यातील खरेदी-विक्री व्यवहारांसाठी आणि न्यायालयीन प्रकरणांसाठी हा अहवाल महत्त्वाचा ठरतो.
महत्वाचे मुद्दे (Bullet Points):
- ऑनलाईन अर्ज प्रक्रियेमुळे वेळेची बचत होते.
- सातबारा उताऱ्यातील तफावत दूर करण्यासाठी मोजणी उपयुक्त आहे.
- मोजणी फी वेगवेगळ्या प्रकारांनुसार आकारली जाते.
- मोजणी अहवाल खरेदी-विक्री व्यवहारांसाठी उपयोगी असतो.
- ई-मोजणी प्रणालीमुळे जलद आणि पारदर्शक सेवा मिळते.
शेतजमिनीची मोजणी का आवश्यक आहे?
शेतजमिनीवरील सीमारेषा स्पष्ट करण्यासाठी आणि अतिक्रमण झाल्यास ते टाळण्यासाठी जमीन मोजणी अत्यंत महत्त्वाची आहे. शासकीय पद्धतीने मोजणी केल्यामुळे आपल्या जमिनीवरील हक्क अधिकृतपणे स्पष्ट होतात. सातबारा उताऱ्यात दाखवल्या गेलेल्या जमिनीचे प्रमाण आणि प्रत्यक्ष जमिनीचे मोजमाप यामध्ये तफावत आढळल्यास अनेकदा शेतकऱ्यांच्या मनात शंका येते. ही शंका दूर करण्यासाठी जमीन मोजणी उपयुक्त ठरते.
जमीन मोजणीसाठी अर्ज प्रक्रिया
शेतजमिनीची मोजणी करण्यासाठी तुम्हाला तुमच्या तालुक्यातील उप-अधीक्षक भूमी अभिलेख कार्यालय किंवा जिल्ह्याच्या नगर भूमापन अधिकाऱ्याच्या कार्यालयात अर्ज करावा लागतो. या अर्जाचा नमुना महाराष्ट्र शासनाच्या भू अभिलेख विभागाच्या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे.
अर्जात समाविष्ट असलेली महत्त्वाची माहिती:
- अर्जदाराचे नाव आणि पत्ता
- गट क्रमांक, गाव, तालुका
- मोजणीचा प्रकार (साधी, तातडीची किंवा अतितातडीची)
- मोजणी शुल्काचा तपशील
- शेजारील जमिनींच्या मालकांची माहिती
- सातबारा उताऱ्यातील सहधारकांची संमती
अर्जासाठी लागणारी कागदपत्रे
जमीन मोजणीसाठी काही महत्त्वाची कागदपत्रे सादर करावी लागतात. ही कागदपत्रे तुम्ही तयार ठेवा:
- ताज्या सातबारा उताऱ्याची प्रत
- मोजणी शुल्क भरल्याचे चलन
- मिळकत पत्रिका (गरज पडल्यास)
मोजणीसाठी लागणारे शुल्क आणि कालावधी
मोजणी प्रक्रियेसाठी वेगवेगळ्या प्रकारांनुसार शुल्क आकारले जाते. याचा कालावधी आणि शुल्क खालीलप्रमाणे आहे:
- साधी मोजणी: ₹1,000 शुल्क; कालावधी – 6 महिने
- तातडीची मोजणी: ₹2,000 शुल्क; कालावधी – 3 महिने
- अतितातडीची मोजणी: ₹3,000 शुल्क; कालावधी – 2 महिने
अर्ज सादर झाल्यानंतर कागदपत्रांची पडताळणी होते, आणि नंतर शुल्क भरून मोजणीचा क्रमांक आणि दिनांक दिला जातो.
ई-मोजणी प्रणालीचे फायदे
महाराष्ट्र सरकारने शेतकऱ्यांसाठी ई-मोजणी प्रणाली उपलब्ध करून दिली आहे. या प्रणालीचा फायदा म्हणजे:
- ऑनलाईन अर्ज सादर करण्याची सुविधा
- अर्जाची स्थिती तपासण्याचा पर्याय
- मोजणीचा अहवाल डाउनलोड करण्याची सोय
ही प्रणाली जलद आणि पारदर्शक असून शेतकऱ्यांचा वेळ आणि त्रास दोन्ही वाचवते.
मोजणी प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने
- अर्ज दाखल करणे:
उप-अधीक्षक भूमी अभिलेख कार्यालयात अर्ज सादर करा. अर्जात सर्व माहिती आणि कागदपत्रे व्यवस्थित भरा. - कागदपत्रांची पडताळणी:
अधिकारी अर्जातील कागदपत्रे तपासून पुढील प्रक्रिया सुरू करतात. - शुल्क भरणे:
कागदपत्रे पूर्ण असल्यावर शुल्क भरून चलन मिळवा. - मोजणी दिनांक:
शुल्क भरल्यानंतर तुम्हाला मोजणीसाठी तारीख आणि अधिकारी यांची माहिती मिळते. - मोजणी अहवाल:
मोजणी पूर्ण झाल्यानंतर तुम्हाला अधिकृत अहवाल दिला जातो.
जमीन मोजणीचे फायदे
शेतजमिनीची मोजणी करून शेतकऱ्यांना खालील फायदे होतात:
- जमिनीवरील हक्कांची अधिकृतता स्पष्ट होते.
- अतिक्रमणाचा धोका कमी होतो.
- सीमारेषा स्पष्ट झाल्यामुळे शेजाऱ्यांसोबतचे वाद कमी होतात.
- सातबारा उताऱ्यातील तफावत दूर होते.
- भविष्यातील वाद टाळण्यासाठी जमीन नोंदी स्पष्ट राहतात.
महत्त्वाचे मुद्दे (Bullet Points)
- ई-मोजणी प्रणालीमुळे शेतकऱ्यांना घरबसल्या अर्ज करता येतो.
- ताज्या सातबारा उताऱ्याची प्रत अनिवार्य आहे.
- मोजणीसाठी तीन प्रकार (साधी, तातडीची, अतितातडीची) उपलब्ध आहेत.
- शुल्क ऑनलाइन किंवा बँकेत भरता येते.
- मोजणीचा अहवाल ई-मोजणी पोर्टलवर डाउनलोड करता येतो.
निष्कर्ष
जमीन मोजणी ही शेतकऱ्यांसाठी एक महत्त्वाची प्रक्रिया आहे. अतिक्रमण टाळण्यासाठी, सीमारेषा स्पष्ट करण्यासाठी, आणि मालकी हक्क निश्चित करण्यासाठी मोजणी आवश्यक आहे. सरकारने सुरू केलेल्या ई-मोजणी प्रणालीचा लाभ घ्या आणि वेळेत तुमच्या जमिनीचे मोजमाप करून घ्या.
मित्रांनो, शेतजमिनीची मोजणी ही तुमच्या जमिनीवरील हक्क स्पष्ट करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची प्रक्रिया आहे. अतिक्रमण टाळण्यासाठी आणि तुमच्या जमिनीचे प्रमाण निश्चित करण्यासाठी ही प्रक्रिया उपयोगी ठरते. त्यामुळे वेळ वाया न घालवता तुमच्या जमिनीची मोजणी लवकरात लवकर करून घ्या. सरकारने सुरू केलेल्या ई-मोजणी प्रणालीचा लाभ घ्या आणि प्रक्रिया सुलभ करा. तुम्हाला ही माहिती कशी वाटली, ते आम्हाला नक्की कळवा आणि आमच्या ब्लॉगला नियमितपणे भेट द्या.
तुमच्या जमिनीची मोजणी करून सुरक्षित भवितव्य सुनिश्चित करा!
तुमच्या प्रतिक्रिया आम्हाला प्रेरणा देतात!

सोनाली कदम या एक कुशल आणि अनुभवी पत्रकार असून, त्यांना मुंबईतील पत्रकारिता आणि मास कम्युनिकेशनमध्ये पदव्युत्तर शिक्षणाचा भक्कम आधार आहे. गेल्या 10 वर्षांपासून त्यांनी विविध नामांकित डिजिटल माध्यमांमध्ये काम करत शेती, मनोरंजन, अर्थ, राजकारण, खेळ आणि तंत्रज्ञान यांसारख्या विषयांवर व्यापक अनुभव आणि सखोल ज्ञान मिळवले आहे. त्यांचा अभ्यासपूर्ण दृष्टिकोन आणि कामातील समर्पण यामुळे त्या वाचकांच्या मनात विश्वासार्हता आणि लोकप्रियता निर्माण करण्यात यशस्वी ठरल्या आहेत.